برخى گفته‌اند : ملاك نزديك‌ترين مكان به قطب است كه در هر 24 ساعت شب وروز دارد وبر حسب أوقات آن ، نماز به قصد قربتِ مطلق گزارده مىشود ؛ ليكن براي روزه ماه رمضان واجب است به جايى كه در هر 24 ساعت داراى شب وروز است برود ودر صورت عدم امكان بايد در ازاى هر روز روزه ، فديه ( يك يا دو مد طعام ) بپردازد . 4 برخى نيز مناطق نزديك به قطب را كه در هر 24 ساعت داراى شب وروز است ملاك نماز وروزه ؛ هر دو قرار داده‌اند . 5 البتة در منطقهء قطب به دليل اينكه براي بشر قابليت سكونت وجود ندارد ، كسى زندگى نمىكند ؛ از اين رو ، فقهاى پيشين به دليل عدم ابتلا متعرض اين بحث نشده‌اند . 6 مسائل ديگرى نيز در ارتباط با زمان عدّه وغير آن مطرح شده است كه در اين مختصر از آنها صرف نظر مىشود . 7 قبله در قطب ، كوتاه‌ترين خط از مكان نمازگزار تا كعبه است . 8 از نشانه‌هاى تشخيص قبله ، ستارهء قطبى است كه در قطب شمال قرار دارد وبه جهت نزديك بودن به قطب ومجاورت آن ، « قطب » يا « قطب شمالي » نيز ناميده مىشود . جمعى از فقها عنوان ستارهء قطبى را بر ستاره‌اى پنهان كه تنها چشمان تيزبين قادر به ديدن آن است وبين جُدى وفرقدان در بنات النعش صغرى واقع شده است ، تعريف كرده وگفته‌اند : اين ستاره نزديك‌ترين ستاره به قطب شمال است وشبانه روز به آرامى - بدون آنكه حركتش محسوس باشد - گرد قطب مىچرخد وآن همان ستارهء قطبىاى است كه نشانه‌اى دائمي براي ساكنان عراق وشام جهت تشخيص قبله است . 9 برخى ، سخن فوق را مردود دانسته وگفته‌اند : نزديك‌ترين ستاره به قطب جُدَى است نه اين ستارهء پنهان وحركت جُدَى آهسته‌تر از حركت آن ستاره است وجُدَى نشانهء قبلهء مردم عراق وشام مىباشد 10 - - ) جُدَى ) .

--> ( 1 ) . فرهنگ بزرگ سخن ، واژهء « قطب » ( 2 ) . بحوث فقهية هامة / 84 ( 3 ) . العروة الوثقى 3 / 634 - 635 ؛ مستمسك العروة 8 / 479 - 480 ؛ موسوعة الخوئي 22 / 139 - 145 ؛ توضيح المسائل ( نوري ) / 603 - 604 ( 4 ) . منهاج الصالحين ( سيستانى ) 1 / 467